Een project van:

'Een technische opleiding moet een meer vanzelfsprekende keuze worden'

18.05.2022 | Analyse Jan de Wit

In november 2021 sloten Avans Hogeschool, Enexis Netbeheer, Spie, Hoppenbrouwers Techniek, Croonwolter&dros, RWE, MPC Energy, Volker Energy Solutions, Batenburg energie, Hyteps, en Baas infra een pact om het tekort aan technisch opgeleid personeel tegen te gaan. Carolien Giesen en Derk Pruisken, drijvende krachten vanuit Avans Hogeschool over de noodzaak: “Hierdoor kunnen we gebruik maken van elkaars faciliteiten en kennis. Er móéten meer jongeren voor de energietransitie gaan kiezen.”

De bij het Techniekpact betrokken bedrijven erkennen dat Nederland een groot tekort heeft aan technisch personeel. Naarmate Nederland elektrificeert vanuit de doelstelling van de energietransitie loopt dit tekort steeds verder op. 

Daarom gaan de partijen intensief optrekken in het vormgeven van met name de opleiding elektrotechniek, zodat onderwijs en praktijk nog dichter op elkaar zitten. Carolien Giesen is directeur Avans Academie voor Technologie en Innovatie x (ATIx) bij Avans Hogeschool en voorzitter Expertisecentrum Technische Innovatie. “Met Avans Hogeschool zijn we een energietrack aan het opzetten over de breedte van de hogeschool, zodat we bijvoorbeeld ook vanuit communicatieopleidingen mensen voor energietransitie kunnen opleiden.”

Tempo versnellen
“Met dat soort keuzes kun je als onderwijsinstelling het tempo van de energietransitie helpen te versnellen. Daarnaast kijken we hoe we met Avans Academie Associate de zijinstroom kunnen verhogen, om ook meer oudere mensen richting de energietransitie kunnen bewegen.”
In de praktijk gaan Avans Hogeschool en de regionale partners inzetten op gastlessen, opdrachten in projecten, excursies, afgesproken stage en afstudeerplaatsen, deelname aan bedrijvendagen, sponsoringlabs en een Werkveldadviesraad.

Hybride aanstellingen
Giesen licht toe hoe ze dit gaan bewerkstelligen. “We gaan meer met hybride aanstellingen werken. Mensen uit het bedrijfsleven die (gast)lessen gaan geven in de techniek. Die hadden we al, maar dat gaan we intensiveren en vergemakkelijken. Minder regels zodat we sneller aan de slag kunnen en van elkaars faciliteiten en kennis kunnen profiteren. Dit is namelijk verrijkend voor beide kanten.”

Het Techniekpact is het eerste pact vanuit een landelijk initiatief dat is opgezet door Dutch Power en Stichting 3E. Bij de vereniging Dutch Power zijn zeventig bedrijven in de energievoorziening aangesloten en 3E is een stichting ter bevordering van energietechniek in het hoger onderwijs en onderzoek.

Derk Pruisken is docent en stage- en afstudeercoördinator opleiding elektrotechniek bij Avans Hogeschool. “Bij Dutch Power zitten bedrijven die de energietransitie uitvoeren. Deze bedrijven proberen de problemen van de energietransitie in kaart te brengen.”
“De partners van het pact komen daarom ook uit de koker van 3E. Als hbo-instelling werken we intensief samen met bedrijven uit de regio. Deze samenwerking, waarin wij als onderwijsinstelling de invulling gaan uitwerken, past goed bij onze functie.”

Imagoverandering
Hij verwijst naar een interview in het AD met Doekle Terpstra, voorzitter van Techniek Nederland. Terpstra zei hierin: “Onze jonge mensen zijn grootgebracht met het idee dat de ‘stropdassenberoepen’ meer waard zijn dan vakmanschap. We moeten ons daar diep voor schamen en dat imago dient snel te veranderen.”

In het interview worden enkele oplossingen genoemd: mbo’ers een bonus te geven als ze een techniekopleiding zouden afronden, extra geld naar beroepsopleidingen voor sectoren met personeelstekorten en moest er volgens hem numerus fixus (een beperkte instroom van studenten) komen voor mbo-opleidingen voor sectoren waarin een overschot aan personeel is.

“Allemaal goede voorstellen,” vindt Pruisken. “Een technische opleiding moet een meer vanzelfsprekende keuze worden. Vanuit de onderwijsinstellingen moeten we meer met convenanten aan de slag zoals ons regiopact. Niet alleen in Brede en omstreken. Bedrijven moeten daarbij ook proactief gaan kijken wat ze kunnen bijdragen, bijvoorbeeld door landelijk aansluiting te zoeken bij initiatieven als 3E en Dutch Power.”

Energietransitie als zwaartepunt
Avans Hogeschool heeft in Ambitie 2025 haar toekomstvisie uiteengezet. Een van de belangrijkste thema’s daarbinnen: “co-creatie met de beroepspraktijk”. De energietransitie is daarbij een van de zwaartepunten op onderzoeksgebied. “Dat hebben we zo geformuleerd omdat de energietransitie zo belangrijk is vanwege de grote maatschappelijke impact”, zegt Giesen.

“Voor ATIx is de energietransitie een belangrijk speerpunt. Dat is breder dan alleen elektrotechniek, want landelijk werkt slechts 12 procent van de techniekprofessionals aan het elektrotechnische gedeelte. Het is tegelijk wel een belangrijk onderdeel, want wij hebben hiervoor de expertise en het onderwijsprogramma in huis.”

Omdat aangesloten bedrijven bekend zijn bij Avans Hogeschool hoeven studenten bijvoorbeeld geen uitgebreide beschrijving van hun toekomstige stagebedrijf en werkzaamheden op te nemen in de stageaanvraag. Een enorme tijdsbesparing voor de student, docent en stagebedrijf.

Win-win
Pruiskens vertelt dat aangesloten bedrijven automatisch een optie en benaderbaar voor studenten om stage te gaan lopen zijn. Zo kunnen jongeren gemakkelijk in contact komen met interessante stagebedrijven en bedrijven krijgen eenvoudig de beschikking over getalenteerde jongeren.

“Wij kunnen dan weer gemakkelijk excursies organiseren naar deze bedrijven zodat studenten een beter beeld kunnen krijgen van het werk en de sector. Het is echt een win-winsituatie. Uiteindelijk moeten er gewoon meer jongeren voor de energietransitie gaan kiezen. Het is een mooie en belangrijke richting.”

Onterechte lage status
De bedrijven en Avans Hogeschool willen met het pact de opleiding niet alleen aantrekkelijker maken, zodat meer jongeren voor een richting kiezen die bijdraagt aan de energietransitie, maar ook zorgen theorie en praktijk zo aansluiten dat jongeren een goed beeld van de opleiding én het werk krijgen.

“Die aansluiting is echt heel goed, met dit pact gaan we richting optimaal,” aldus Giesen. “Maar mensen denken al snel aan de blauwe overall en vuile handen. Technische opleidingen hebben onterecht een lagere status dan kantoorbanen, terwijl het prima betaald, niet ingewikkelder is dan veel jongeren denken en mooi werk is.”

Iedereen tevreden
“In sommige gevallen onderschatten jongeren hun eigen niveau ook ten opzichte van het niveau van de opleiding. We zijn daarom in gesprek met het lager en middelbaar onderwijs over initiatieven op het gebied van voorlichting en om te zien of we de opleidingen aantrekkelijker kunnen maken.”

Daar komt bij dat elektrotechniek een van de best betaalde hbo-opleidingen is, zo merkt Pruisken op. “Maar veel jongeren kunnen zich op de middelbare school moeilijk voorstellen wat het werk precies inhoudt. Terwijl bijna iedereen die in het vak zit tevreden is over zowel de opleiding als de baan zelf.”

arbeidstekortavans hogeschoolcarolien giesenderk pruisken

Bedrijvenregister

Agenda

Wegwijs in de cao Metalektro

9 september 2022
09:30 - 17:00
Van der Valk Hotel Amersfoort A1

FME

Lees verder

Event: Engineering Event SAFETY

30 november 2022
8:45 - 16:00
1931

MYbusinessmedia

Lees verder

Volledige agenda

Wekelijks op de hoogte blijven van de beste analyses

en de nieuwste producten?

Meld u nu aan voor de nieuwsbrief!


Registreer nu